شصتمین نشست تغییر اقلیم با عنوان«ال‌نینو و بازخوانی درس‌آموخته‌های نظام سلامت برای مدیریت سیلاب» روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵، هم‌زمان با هفته کاهش اثرات بلایای طبیعی، با حضور حدود 200نفر از نمایندگان و کارشناسان سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف، به‌صورت مجازی برگزار شد.

 این نشست به همت گروه سلامت در بلایا و فوریت‌ها، مرکز تحقیقات تغییر اقلیم و سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران و انجمن علمی بهداشت ایران، مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت و پژوهشگاه هواشناسی و علوم جوبرگزار شد و با هدف تبیین پیامدهای احتمالی پدیده‌های اقلیمی بر مخاطرات طبیعی و بررسی راهکارهای ارتقای آمادگی و تاب‌آوری نظام سلامت در مواجهه با سیلاب، میزبان متخصصان و علاقه‌مندان حوزه‌های اقلیم، سلامت و مدیریت بحران بود.

 در بخش نخست نشست، دکتر مجید حبیبی نوخندان، دانشیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، به تشریح پدیده ال‌نینو و تأثیر آن بر الگوهای اقلیمی پرداخت. وی با اشاره به نقش نوسانات اقیانوسی، به‌ویژه در اقیانوس آرام، در تغییر شرایط آب‌وهوایی مناطق مختلف جهان، به اهمیت بررسی پیامدهای احتمالی این پدیده بر الگوهای بارش و دما اشاره کرد. در این بخش، بر ضرورت شناخت دقیق پدیده‌های اقلیمی و بهره‌گیری از اطلاعات و پیش‌بینی‌های هواشناسی در برنامه‌ریزی برای کاهش خطر بلایا تأکید شد. توجه به هشدارهای هواشناسی، تحلیل شرایط اقلیمی و آمادگی برای مواجهه با مخاطرات احتمالی، از الزامات مهم مدیریت پیشگیرانه سیلاب به شمار می‌رود. همچنین، شناخت علمی این پدیده‌ها می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و برنامه‌ریزی مؤثرتر دستگاه‌های مسئول کمک کند.

 در ادامه، دکتر عباس استاد تقی‌زاده، رئیس مرکز تحقیقات تغییر اقلیم و سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران، با مرور درس‌آموخته‌های سیلاب‌های سال‌های گذشته، به الزامات آمادگی و ارتقای تاب‌آوری نظام سلامت در برابر این مخاطره پرداخت. وی بر اهمیت انجام اقدامات پیشگیرانه پیش از وقوع سیلاب تأکید کرد و تقویت ارتباطات و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، مشارکت نیروهای داوطلب، بهره‌گیری از ظرفیت نیروها و ارزیابی سطح آمادگی سازمان‌ها و نهادهای مرتبط را از محورهای مهم آمادگی برای پاسخ مؤثر به سیلاب برشمرد. بر اساس مباحث مطرح‌شده، آمادگی نظام سلامت نباید به اقدامات حین حادثه محدود شود، بلکه لازم است پیش از وقوع بحران، نقش‌ها و مسئولیت‌ها مشخص، سازوکارهای هماهنگی تقویت و ظرفیت‌ها و کاستی‌های دستگاه‌های مسئول شناسایی شوند. همکاری میان‌بخشی و استفاده از تجربیات حوادث گذشته نیز می‌تواند به بهبود کیفیت پاسخ، کاهش اختلال در ارائه خدمات سلامت و افزایش توان نظام سلامت برای تداوم خدمات ضروری در شرایط بحرانی کمک کند.

بازخوانی درس‌آموخته‌های سیلاب‌های گذشته و تبدیل آن‌ها به برنامه‌ها و اقدامات اجرایی، از محورهای کلیدی مطرح‌شده در این بخش بود؛ رویکردی که بر ضرورت یادگیری سازمانی، ارزیابی مستمر آمادگی و تقویت همکاری میان نهادهای مسئول تأکید دارد.  مباحث این نشست بر ضرورت پیوند میان دانش هواشناسی و اقلیم‌شناسی با برنامه‌ریزی عملیاتی نظام سلامت و مدیریت بحران تأکید داشت. استفاده مؤثر از اطلاعات هواشناسی، تقویت هماهنگی بین‌بخشی، ارزیابی آمادگی دستگاه‌های مسئول و بهره‌گیری از ظرفیت سازمانی و مشارکت‌های مردمی، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند به بهبود مدیریت سیلاب و کاهش پیامدهای آن کمک کنند. حضور حدود 200نفر از سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف در این نشست، فرصتی برای تبادل دانش و طرح دیدگاه‌های تخصصی درباره مخاطرات اقلیمی، آمادگی در برابر سیلاب و درس‌آموخته‌های نظام سلامت فراهم کرد. برگزاری این برنامه در چارچوب هفته کاهش اثرات بلایای طبیعی، بر اهمیت رویکردی پیشگیرانه، هماهنگ و مبتنی بر شواهد و تجربیات گذشته برای کاهش خطر بلایا و ارتقای تاب‌آوری نظام سلامت تأکید داشت.